Binnen het hindoeïsme spreken we van zogenoemde sanskaars. Deze zijn nauw verbonden aan het geloof in reïncarnatie en karma. Zo staan de verschillende sanskaars voor de verschillende fases van een mensenleven waarbij er dus wordt stil gestaan bij deze belangrijke momenten. Over het algemeen spreken we van 16 sanskaars. De meest bekende in de Nederlandse en Surinaams Hindoestaanse gemeenschap zijn ‘de Moeran Sanskaar’ (de doop van het kind) en de ‘Vivaah Sanskaar’ (bruiloft).

De 16 sanskaars

De 16 sanskaars kunnen worden verdeeld over prenatale sanskaars en postnatale sanskaars. Onderstaand een overzicht van de 16 sankaars binnen het Hindoeïsme:

1. GARBADHANAM SANSKAAR (conceptie) – Prenatale sanskaar

Wanneer: Als een vrouw en man samen besluiten om een kind te nemen.

Waarom:  Deze sanskaar is bedoeld om een gezond en gelukkig kind op de wereld te brengen. De kwaliteit van de zaadcel en de eicel is bepalend, hoe gezond het kind wordt. Man en vrouw moeten heel goed beseffen wat dit allemaal betekent voor hun zelf en het kind. Deze sanskaar wordt gedaan voorafgaande aan de bevruchting.

2. PUNSVANAM SANSKAAR (zwangerschap) – Prenatale sanskaar

Wanneer: Tweede of derde maand van de zwangerschap.

Waarom: De vrouw verkeert in een gezegende staat samen met de foetus. Een zegening middels deze sanskaar is op zijn plaats voor voornamelijk het lichamelijke (vorming van de organen) maar ook de geestelijke ontwikkeling van het kind. Bijzonder aandacht gaat naar de voedsel van de moeder. Er dient voorzorgsmaatregelen getroffen te worden om een miskraam en/of afbreking van de zwangerschap te voorkomen

3. SIMANTONAYANAM SANSKAAR (zorg voor foetus en moeder) – Prenatale sanskaar

Wanneer: Vierde of daarop volgende maanden van de zwangerschap.

Waarom: Ondanks dat de vrouw in een gezegende staat verkeert kunnen er spanningen ontstaan bij haar zelf en/of haar omgeving. Rust, ontspanning en gezond leven is erg belangrijk voor  de geestelijke groei van het ongeboren kind. Het gedrag van de moeder kan bepalend zijn voor de mentale ontwikkeling van het kind. Deze sanskaar draagt er toe bij voor een lichamelijk en geestelijkgezond kind.

4. JAAT KARAMA SANSKAAR (geboorte/welkom op aarde)           

Wanneer:  Op de dag van de geboorte wanneer het kind is gewassen moet de vader deze sanskaar uitvoeren.

Waarom: Verwelkomen als lid van de mensheid door een mengsel van Ghee en Madh met een gouden spatel op de tong van het kind het woord AUM ( in Hindi) te schrijven en in de rechter oor de woorden ‘Vedo Asi Iti ‘(=Maak de Vedische kennis eigen) uit te spreken.

5. NAAM KARANAM SANSKAAR (naamgeving)

Wanneer: Op de elfde dag of honderdeneerste dag na de geboorte.

Waarom: Bij de naamgeving kiezen de ouders een naam voor het kind die hun wensen voor het kind in de toekomst symboliseren. Ieder keer als het kind zijn/haar naam hoort weet het kind wat van hem/haar wordt verwacht.

6. NISHKRAMANA SANSKAAR (gewenning buitenlucht)    

Wanneer: Uiterlijk in de vierde maand na de geboorte op een mooie dag.

Waarom:  Het kind moet meer aan het buiten klimaat, de zon, de wind , de regen, de warmte en de kou gaan wennen. Vooral gaat het er om dat het kind de zon en de maan (waar te nemen aspecten van de kosmos) waarneemt (ziet). De andere zijn meer gevoelsaspecten. Met deze sanskaar wordt een verdere fase van het leven gemarkeerd.

7. ANNAPRASHANA SANSKAAR  (gebruik vast voedsel)

Wanneer: Zesde maand na de geboorte.

Waarom: De overgang van vloeibaar ( moeder) melk naar vast voedsel. Het darmstelsel is nu geschikt om vast voedsel te verteren. En de ouders worden  erop  gewezen dat voedsel wat men nuttigt bepalend is voor de geest. Je bent wat je eet. Men dient gezonde, krachtige en levensverlengende voedsel te gebruiken.

8. CHURA KARAMA SANSKAAR oftewel de MOERAN/MUNDAN SANSKAAR (kaalscheren hoofdhaar)            

Wanneer: In het eerste jaar na de annaprashana sanskaar of begin derde jaar na de geboorte.

Waarom: Tegen het einde van het eerste jaar beginnen de melktanden te groeien. Deze gaan gepaard met productie van extra warmte. Dit kan hoofdpijn veroorzaken. Het hoofdhaar belemmert het lichaam deze extra warmte kwijt te raken. In het 3e jaar ontwikkelen de ware kiezen en geldt dus hetzelfde voor het kwijtraken van de extra warmte. Kaalscheren voorkomt onnodige pijnen en bevordert gezonde haargroei en meer glans.

Lees meer over deze sanskaar op de webpagina ‘Moeran in het kort’

9. KARNA VEDHA SANSKAAR (gaatjes prikken in oren)          

Wanneer: In het derde of het vijfde jaar          

Waarom: Het prikken van gaatjes in de beide oren zou een ingewandenbreuk, vroegtijdige impotentie en hernia voorkomen. Het prikken van deze gaatjes moet door deskundigen gedaan worden. De oorlel goed uittrekken (zonder pijn) en kijken naar de plek waar de zon doorheen schijnt. Dit is de plek van het gaatje.

10. UPNAYANA SANSKAAR (eerste schooldag)

Wanneer: In het vijfde jaar of eerder als het kind (voor jongens en meisjes)  met schoolleren gaat beginnen.

Waarom: Aan de huiselijke en buitenomgeving is het kind geestelijk gewend geraakt en is rijp om te beginnen met leren. Er wordt o.a. bij deze sanskaar het heilige koord (yanew) gedragen gedurende de hele school/studie periode.

11. VEDA ARAMBH  SANSKAAR (begin middelbare school/studie)

Wanneer:  Bij het begin van de school/studie voor middelbare onderwijs.          

Waarom:   De school/onderwijsinstelling draagt de maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de algemene en spirituele vorming van de jeugd. Deze sanskaar is dan ook een aangelegenheid van de onderwijsinstelling en dient aansluitend aan de tiende sanskaar en het begin van het studie jaar plaats te vinden bij de onderwijsinstelling zelf.

12. SAMA VARTANA SANSKAAR (afstuderen)

Wanneer: Bij het behalen van een diploma en/of voltooiing van een  studie.

Waarom: Men is nu klaar om werkelijk een bijdrage te leveren aan de samenleving door de opgedane kennis aan te wenden. Dit heuglijke feit wordt door zowel de scholingsinstelling als thuis gevierd.

13. VIVAAH SANSKAAR (huwelijk) 

Wanneer: Als men op een volwassen leeftijd een huwelijkspartner heeft gevonden en besloten heeft om samen in het leven verder te gaan.  

Waarom: Het is een innerlijke drang van mensen om zich zelf te continueren, nageslacht voort te brengen, in familie verband te leven voor geluk en zorg voor elkaar. Even belangrijk is verantwoordelijkheid te dragen voor het voort bestaan van de samenleving. Men is ook vrij om niet te trouwen en alleen door het leven te gaan. Men is vrij in deze keuze.

Lees meer over deze sanskaar op de webpagina ‘Hindoestaanse huwelijk in het kort’

Desiwedding, bruiloft, muziek, band, catering, tazaa, zaal, partycenter, feestlokatie, weddingplanner, pandit, Hindoe, pandit, schaafijs, nasi, bami, kip, eten, versiering, de website voor je bruiloft of ander feestje, kapper, haar, make-up artist, opmaken, haren

14. WAAN PRASTH ASARAMA SANSKAAR (pensioen)

Wanneer: Als iemand zijn aardse doelen heeft bereikt en zich sterk voelt om afstand te nemen van de aardse en maatschappelijke zaken. Zich van de aardse materie onthecht en sober gaat levenen geestelijk wil voorbereiden op het einddoel van MOKSA (verlossing).

Waarom: Afstand nemen is een voorwaarde om geestelijk goed te kunnen concentreren. Beoefening van yoga en meditatie helpen hierbij heel goed om het einddoel van MOKSHA te bereiken. Dit is het verkeren in eeuwige gelukzaligheid zonder te reïncarneren.

15. SANYAAS ASRAMA SANKAR (begin ascetisch leven) 

Wanneer:  De geestelijke ontwikkeling gaat steeds verder en wordt ook sterker. Men heeft zich eigenlijk totaal onthecht en heeft zijn leven gewijd aan de mensheid.

Waarom: In dit laatste stadium is men reeds voorbereid op het overgaan van het stoffelijke sterfelijke naar het niet-stoffelijke onsterfelijke. De Vedische filosofie geeft aan dat het aardse leven slecht een middel is om het einddoel van MOKSHA te bereiken.

16. ANTYESTHI KARMA SANSKAAR (crematie)

Wanneer: Na het overlijden vindt crematie plaats.                                           

Waarom:  De ziel vindt haar eigen weg maar het lichaam blijft achter op aarde. Als men dit begraaft, in het water of ergens anders laat verrotten dan kunnen er allerlei ziekten ontstaan en schade aan mens en natuur teweeg brengen. Door crematie wordt het lichaam op een hygiënische manier zo snel mogelijk in de vijf oorspronkelijke vormen teruggegeven aan moeder natuur namelijk ether, lucht, vuur, water en aarde.

vuur

Bij de ontwikkeling van deze webpagina over sanskaars zijn verschillende bronnen geraadpleegd: